نوروز، جشن کهن و باشکوه ایرانیان، نخستین روز سال در تقویم هجری خورشیدی (یکم فروردین) است که با فرا رسیدن فصل بهار و اعتدال بهاری همزمان میشود. این جشن باستانی که ریشهای بیش از ۳۰۰۰ ساله دارد، نماد پیروزی نور بر تاریکی، زندگی بر مرگ، و آغاز دوبارهای در طبیعت و زندگی انسانهاست.
**نام و ریشه واژه:**
واژه «نوروز» از ترکیب دو کلمه «نو» (جدید) و «روز» (روز) به معنای «روز نو» گرفته شده و در زبان اوستایی و فارسی میانه سابقه دارد. ایرانیان باستان به آن «ناوا سردا» یا «سال نو» میگفتند. امروزه این واژه به دو معنا به کار میرود:
- **نوروز عام:** همان روز اول فروردین که آغاز سال نو و اعتدال بهاری است.
- **نوروز خاص:** روز ششم فروردین که در قدیم با نام «خردادروز» شناخته میشد و روز اختصاصی برای شاه و بزرگان بود.
**تاریخچه و اسطورهها:**
- **جمشید:** بر اساس شاهنامه فردوسی و متون کهن، جمشید (پادشاه اسطورهای پیشدادی) نخستین کسی بود که نوروز را گرامی داشت. او با تاجی زرین بر تختی نشست و با تابش نور خورشید به تاج، جهان را روشن کرد؛ مردم از این نورانیت شادمان شدند و آن روز را «نوروز» نامیدند.
- **دوران باستان:** شواهد تاریخی نشان میدهد که در دوره هخامنشیان (از زمان کوروش بزرگ) این جشن بهعنوان یک ملیروز بزرگ برگزار میشد. در دوران ساسانیان، نوروز به دو بخش «نوروز کوچک» (۵ روز اول فروردین) و «نوروز بزرگ» (روز ششم) تقسیم میشد.
- **جشن جهانی:** نوروز امروزه بهعنوان «روز بینالمللی نوروز» توسط یونسکو بهعنوان میراث فرهنگی و معنوی بشر به ثبت جهانی رسیده و بیش از ۳۰۰ میلیون نفر در سراسر جهان (ایران، افغانستان، تاجیکستان، قفقاز، آسیای میانه و...) آن را جشن میگیرند.
**آداب و رسوم:**
آیینهای نوروز شامل خانهتکانی، چیدن سفره هفتسین، دید و بازدید، عیدی دادن و سیزدهبدر (روز طبیعت) است. این جشن فرصتی برای تجدید دیدار با عزیزان، بخشش کینهها و نو شدن روح و روان انسانهاست.
منبع :اچ اس کالا